قیمت شیر فلکه 150 | بررسی انواع گیت ولو کلاس 150، سایز و مشخصات فنی
شیر فلکه کلاس 150 یا گیت ولو کلاس 150 (Gate Valve Class 150) یکی از انواع پرکاربرد شیرآلات صنعتی برای قطع و وصل جریان در خطوط انتقال سیالات است. این شیرها با توجه به نوع طراحی، جنس بدنه، سایز و استاندارد ساخت، در مدلهای مختلفی تولید میشوند و در صنایعی مانند آب و فاضلاب، نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاهها و تأسیسات صنعتی کاربرد دارند.
یکی از مهمترین نکات هنگام خرید این محصول، تفاوت میان کلاس 150 و سایز شیر است. عدد 150 در عبارت «شیر فلکه 150» به معنی قطر یا سایز شیر نیست؛ بلکه در شیرهای دارای استاندارد ASME، به Class 150 یا کلاس فشاری اشاره دارد. سایز شیر بهصورت جداگانه و معمولاً بر اساس NPS، مانند 2، 4، 6، 8، 12 یا 24 اینچ مشخص میشود.
بنابراین ممکن است دو شیر با سایزهای کاملاً متفاوت، هر دو کلاس 150 باشند.

شیر فلکه 150 چیست؟
منظور از شیر فلکه 150 در بسیاری از کاربردهای صنعتی، شیر کشویی یا Gate Valve با کلاس فشاری Class 150 است. این شیر با حرکت یک گیت یا زبانه در مسیر جریان، امکان باز و بسته کردن کامل خط را فراهم میکند.
ساختار شیر کشویی به شکلی است که در حالت کاملاً باز، گیت از مسیر اصلی جریان خارج میشود و مسیر عبور سیال نسبتاً آزاد باقی میماند. به همین دلیل گیت ولوها معمولاً برای شرایطی مناسب هستند که هدف اصلی، قطع و وصل جریان باشد و در حالت باز، افت فشار پایین مورد نیاز باشد.
شیرهای فلکه کلاس 150 میتوانند از نظر جنس، طراحی گیت، نوع سیت، نوع اتصال، روش آببندی و استاندارد ساخت با یکدیگر تفاوت داشته باشند. به همین دلیل صرفاً عبارت «شیر فلکه 150» برای تعیین مشخصات کامل یک محصول کافی نیست.
منظور از 150 در شیر فلکه چیست؟
یکی از رایجترین اشتباهات هنگام خرید شیرآلات صنعتی این است که عدد 150 بهعنوان سایز شیر در نظر گرفته شود.
در عبارت Gate Valve Class 150، عدد 150 نشاندهنده کلاس فشاری شیر است و با سایز آن تفاوت دارد.
برای مثال:
| مشخصات | مفهوم |
|---|---|
| Class 150 | کلاس فشاری شیر |
| 2 Inch | سایز اسمی شیر |
| 6 Inch | سایز اسمی شیر |
| 12 Inch | سایز اسمی شیر |
| 24 Inch | سایز اسمی شیر |
بنابراین عبارتهایی مانند شیر فلکه کلاس 150 سایز 4 اینچ یا گیت ولو کلاس 150 سایز 12 اینچ کاملاً معنیدار هستند.
در مقابل، گفتن «شیر فلکه 150 اینچ» از نظر فنی با مفهوم Class 150 متفاوت است.
آیا کلاس 150 یعنی فشار 150 بار؟
خیر.
این موضوع اهمیت زیادی دارد. Class 150 به معنی تحمل فشار ثابت 150 بار یا حتی 150 psi در تمام شرایط کاری نیست.
در استاندارد ASME B16.34، کلاسهای فشاری مانند 150، 300، 600 و بالاتر در قالب جداول فشار-دما تعریف میشوند و فشار مجاز به عواملی مانند جنس شیر و دمای کاری بستگی دارد. بنابراین برای تعیین فشار کاری واقعی یک شیر کلاس 150 باید به مشخصات فنی سازنده و جدول Pressure-Temperature Rating همان متریال مراجعه کرد.
به همین دلیل بهتر است در یک مقاله فنی، کلاس 150 را مستقیماً معادل «24 بار» معرفی نکنیم؛ ممکن است یک شیر کلاس 150 در دمای بالاتر، فشار مجاز پایینتری داشته باشد.
سایزهای شیر فلکه کلاس 150
شیرهای فلکه کلاس 150 در سایزهای مختلف تولید میشوند و در بازار صنعتی میتوان مدلهایی از حدود 2 اینچ تا 24 اینچ و در برخی محصولات سایزهای بزرگتر را نیز مشاهده کرد.
برخی سایزهای رایج عبارتاند از:
- 2 اینچ
- 3 اینچ
- 4 اینچ
- 6 اینچ
- 8 اینچ
- 10 اینچ
- 12 اینچ
- 14 اینچ
- 16 اینچ
- 18 اینچ
- 20 اینچ
- 24 اینچ
سایز مناسب شیر باید بر اساس سایز اسمی خط لوله، دبی، شرایط فرآیند و مشخصات طراحی انتخاب شود. بنابراین نمیتوان یک سایز مشخص را صرفاً بر اساس فشار یا قیمت انتخاب کرد.
همچنین افزایش سایز شیر معمولاً باعث افزایش وزن، مقدار متریال مصرفی و در نتیجه افزایش قیمت محصول میشود.
انواع شیر فلکه 150 از نظر ساختار
یکی از نکات مهم در بررسی قیمت شیر فلکه 150 این است که تمام شیرهای کلاس 150 از نظر ساختار یکسان نیستند.
شیر کشویی با گیت تخت
در این مدل، گیت یا زبانه به شکل تخت طراحی شده و با حرکت عمودی مسیر عبور سیال را باز یا بسته میکند.
طراحی ساده گیت تخت باعث شده این مدل در برخی خطوط صنعتی و کاربردهای مشخص مورد استفاده قرار گیرد. مشخصات دقیق عملکرد آن باید با نوع سیال و شرایط کاری خط مطابقت داشته باشد.
شیر کشویی با گیت موازی
در شیرهای دارای گیت موازی، دو سطح آببندی بهصورت موازی طراحی میشوند. این ساختار در برخی شیرهای صنعتی برای شرایط خاص کاربرد دارد.
نوع طراحی گیت میتواند روی عملکرد آببندی، تعمیرپذیری و قیمت نهایی شیر تأثیرگذار باشد.
شیر فلکه زبانه لاستیکی
در برخی شیرهای مورد استفاده در شبکههای آب، از زبانه پوششدار یا لاستیکی استفاده میشود. این نوع طراحی به ایجاد آببندی مناسب در هنگام بسته بودن شیر کمک میکند.
البته باید توجه داشت که چنین مدلهایی را نباید صرفاً بر اساس عنوان «کلاس 150» با گیت ولوهای فولادی صنعتی مقایسه کرد؛ زیرا ممکن است استاندارد، متریال و کاربرد آنها کاملاً متفاوت باشد.
شیر فلکه زبانه فلزی
در مدلهای صنعتی مختلف، زبانه میتواند از ساختار فلزی داشته باشد و جنس آن نیز بر اساس شرایط کاری انتخاب شود.
در این مدلها، جنس سیت، گیت و سایر اجزای داخلی اهمیت زیادی در عملکرد شیر دارد.
شیر فلکه 150 چدنی یا فولادی؟
یکی از مهمترین تفاوتهای محصولات موجود در بازار، جنس بدنه است.
شیر فلکه چدنی کلاس 150
مدلهای چدنی بیشتر در برخی شبکههای آب و کاربردهای عمومی مورد استفاده قرار میگیرند. قیمت، وزن، طراحی و شرایط کاری آنها با مدلهای فولادی صنعتی متفاوت است.
شیر فلکه فولادی کلاس 150
شیرهای فولادی معمولاً در کاربردهای صنعتی حساستر و خطوطی که نیاز به مشخصات مکانیکی و دمایی خاص دارند، استفاده میشوند.
در هنگام خرید شیر فولادی کلاس 150 باید علاوه بر کلاس، به گرید متریال، استاندارد طراحی، دمای کاری و نوع سیال توجه شود.
بنابراین مقایسه قیمت یک شیر چدنی و یک شیر فولادی تنها بر اساس Class 150 مقایسه کاملی نیست.
شیر فلکه کلاس 150 برای آب، نفت و بخار
گیت ولوهای کلاس 150 بسته به طراحی و متریال میتوانند در خطوط مختلفی استفاده شوند. از جمله کاربردهای رایج آنها میتوان به خطوط انتقال آب، برخی خطوط نفت و فرآوردههای نفتی، صنایع پتروشیمی و سرویسهای صنعتی اشاره کرد.
برای استفاده در خطوط بخار حساسیت انتخاب شیر بیشتر است؛ زیرا دما تأثیر مستقیمی بر فشار مجاز شیر دارد. بنابراین نمیتوان گفت هر شیر فلکه کلاس 150 برای هر خط بخار مناسب است.
برای انتخاب شیر مناسب باید حداقل موارد زیر مشخص باشد:
- نوع سیال
- فشار کاری
- دمای کاری
- سایز خط
- جنس شیر
- استاندارد مورد نیاز
- نوع اتصال
- شرایط محیطی و فرآیندی
تفاوت شیر فلکه کلاس 150 با PN16
Class 150 و PN16 هر دو برای بیان مشخصات فشاری شیرآلات مورد استفاده قرار میگیرند، اما دو سیستم نامگذاری یکسان نیستند.
Class 150 متعلق به سیستم کلاس فشاری مورد استفاده در استانداردهای ASME است، در حالی که PN16 در سیستم نامگذاری متریک و استانداردهای مربوط به PN استفاده میشود.
بنابراین نباید صرفاً بر اساس شباهت عددی یا فشار اسمی، یک شیر Class 150 را دقیقاً معادل PN16 در نظر گرفت.
در زمان خرید، بهتر است مشخص شود شیر و فلنجهای خط بر اساس چه استانداردی طراحی شدهاند تا از نظر ابعاد، فشار، اتصال و شرایط کاری با یکدیگر سازگار باشند.
عوامل مؤثر بر قیمت شیر فلکه 150
قیمت شیر فلکه 150 به یک عامل مشخص وابسته نیست و مجموعهای از مشخصات فنی و تجاری روی قیمت نهایی تأثیر میگذارند.
مهمترین عوامل عبارتاند از:
- سایز شیر
- جنس بدنه
- نوع گیت
- جنس گیت و سیت
- استاندارد ساخت
- برند و کشور سازنده
- نوع اتصال
- نوع ساقه و سیستم آببندی
- فشار و دمای کاری
- کیفیت و متریال قطعات داخلی
- وزن شیر
- شرایط بازار و موجودی محصول
به همین دلیل نمیتوان برای تمام شیرهای فلکه کلاس 150 یک قیمت واحد اعلام کرد.
قیمت شیر فلکه 150 بر اساس سایز
سایز یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده قیمت است. معمولاً با افزایش سایز شیر، مقدار مواد اولیه، وزن، ابعاد و هزینه ساخت نیز افزایش پیدا میکند.
برای مثال قیمت یک شیر فلکه کلاس 150 سایز 2 اینچ را نمیتوان با قیمت یک شیر کلاس 150 سایز 24 اینچ مقایسه کرد؛ حتی اگر هر دو از نظر کلاس فشاری در یک گروه قرار داشته باشند.
بنابراین جدول قیمت فروش باید همیشه بر اساس مشخصات کامل محصول تهیه شود.
| سایز اسمی | کلاس | نوع شیر | جنس | وضعیت قیمت |
| 2 اینچ | Class 150 | گیت ولو | بسته به مدل | استعلام روز |
| 4 اینچ | Class 150 | گیت ولو | بسته به مدل | استعلام روز |
| 6 اینچ | Class 150 | گیت ولو | بسته به مدل | استعلام روز |
| 8 اینچ | Class 150 | گیت ولو | بسته به مدل | استعلام روز |
| 10 اینچ | Class 150 | گیت ولو | بسته به مدل | استعلام روز |
| 12 اینچ | Class 150 | گیت ولو | بسته به مدل | استعلام روز |
| 16 اینچ | Class 150 | گیت ولو | بسته به مدل | استعلام روز |
| 20 اینچ | Class 150 | گیت ولو | بسته به مدل | استعلام روز |
| 24 اینچ | Class 150 | گیت ولو | بسته به مدل | استعلام روز |
اگر قیمت روز محصول در سایت درج میشود، بهتر است تاریخ بهروزرسانی قیمت نیز کنار جدول نوشته شود؛ زیرا قیمت شیرآلات صنعتی میتواند با تغییر قیمت مواد اولیه، ارز، برند و موجودی بازار تغییر کند.
هنگام خرید شیر فلکه 150 چه مشخصاتی را اعلام کنیم؟
برای دریافت قیمت دقیق، گفتن عبارت «شیر فلکه 150» کافی نیست.
بهتر است مشخصات زیر را هنگام استعلام اعلام کنید:
سایز + کلاس + جنس + نوع شیر + نوع اتصال + برند یا سازنده
برای مثال:
شیر کشویی کلاس 150، سایز 6 اینچ، بدنه فولادی، اتصال فلنجی، مناسب خط آب صنعتی.
یا:
گیت ولو Class 150، سایز 12 اینچ، فولادی، با مشخصات استاندارد مورد نیاز پروژه.
با اعلام این اطلاعات، فروشنده میتواند محصول مناسب را معرفی و قیمت دقیقتری ارائه کند.
آیا شیر فلکه 150 برای فشار 24 بار مناسب است؟
پاسخ این سؤال را نمیتوان صرفاً با دیدن عبارت Class 150 مشخص کرد.
فشار مجاز شیر به متریال، دمای کاری و استاندارد مربوطه وابسته است. جداول ASME B16.34 نیز برای کلاسهای فشاری مختلف، فشار مجاز را در دماهای مختلف و برای متریالهای مشخص ارائه میکنند. برای نمونه، مقدار فشار مجاز Class 150 در دمای محیط برای برخی متریالها در محدوده حدود 19 تا 20 بار قرار میگیرد و با افزایش دما کاهش پیدا میکند.
بنابراین اگر خط شما 24 بار فشار کاری دارد، نمیتوان صرفاً با استناد به عبارت «Class 150» گفت که این شیر مناسب است. در چنین شرایطی باید مشخصات فنی دقیق شیر، متریال، دمای کاری و استاندارد طراحی بررسی شود.
جمعبندی قیمت شیر فلکه 150
شیر فلکه کلاس 150 یکی از شیرهای پرکاربرد برای قطع و وصل جریان در خطوط صنعتی است که در سایزهای مختلفی عرضه میشود. مهمترین نکته در مورد این محصول این است که عدد 150 نشاندهنده سایز شیر نیست؛ بلکه در سیستم Class، به کلاس فشاری مربوط میشود.
سایز شیر بهصورت جداگانه و معمولاً بر اساس اینچ مشخص میشود و محصولاتی از سایزهای کوچک مانند 2 اینچ تا سایزهای بزرگ مانند 24 اینچ در بازار قابل عرضه هستند.
همچنین شیرهای کلاس 150 از نظر جنس بدنه، نوع گیت، نوع سیت، استاندارد ساخت، برند و کاربرد میتوانند تفاوت زیادی با یکدیگر داشته باشند. به همین دلیل قیمت شیر فلکه 150 نیز یک عدد ثابت نیست.
برای استعلام قیمت دقیق، بهتر است مشخصات کامل شیر شامل سایز، کلاس، جنس، ساختار، استاندارد و برند مشخص شود. این کار علاوه بر مقایسه بهتر قیمتها، از انتخاب شیر نامناسب برای فشار، دما یا نوع سیال خط نیز جلوگیری میکند.
